Ruiny walcowni w Nietulisku Dużym to pozostałości jednego z elementów Staropolskiego Okręgu Przemysłowego.
Gdzie zaparkować
Obok ruin jest dużo miejsca do pozostawienia samochodu.
Trochę historii
Na początku XIX w. w dolinie rzeki Kamiennej, na odcinku od Wąchocka do Nietuliska, powstał ciąg zakładów hutniczych i przetwórstwa żelaza. Pomysłodawcą tego wielkiego przedsięwzięcia był Stanisław Staszic. Wzniesiono je na kolejnych spiętrzeniach rzeki w kolejności procesu technologicznego. W Starachowicach powstał zespół wielkiego pieca, w Michałowie i Brodach pudlingarnie, a w Nietulisku Dużym zakład walcowni profili drobnych i blach grubych.
Nietuliską walcownię wybudowano w latach 1934-1936, według projektu Karola Knake. W skład kompleksu wchodziły: zbiornik wodny, kanał i budynek walcowni, osiedle mieszkaniowe oraz zabudowania fabryczne. Urządzenia napędzano przy użyciu jednej z pierwszych zainstalowanych w Królestwie Polskim turbin wodnych i wielkiego śródsiębiernego koła wodnego. Zakład zatrudniał 150 osób i wyrabiał 4800 ton żelaza walcowego rocznie. Produkcję w walcowni przerwała w 1903 r. powódź, która niszcząc zalew w Brodach i odcięła walcownię w Nietulisku Dużym od zasilania. Jej oficjalne zamknięcie nastąpiło w 1905 r., a znajdujące się w niej urządzenia wywieziono do Rosji lub sprzedano.
Ruiny walcowni w Nietulisku Dużym
Obecnie walcownia jest zabytkiem techniki, w stanie trwałej ruiny. Spacerując po jej terenie, należy zachować szczególną ostrożność. Jeden fałszywy krok i znajdziemy się w kanale.
Oglądając pozostałości fabryki, można odnieść wrażenie, że podziwiamy ruiny pałacu lub zamku. Arkadowe łuki i okrągłe ceglane otwory okienne zdobiące niemal każdy budynek robią ogromne wrażenie.
W jednym z okien możemy zobaczyć popiersie Stanisława Staszica.
Między ruinami możemy podziwiać kilka współczesnych rzeźb.
W dawnym domu dyrektora walcowni obecnie mieści się szkoła podstawowa.
W najbliższych latach planowana jest rewitalizacja ruin walcowni. Ma tam powstać muzeum na świeżym powietrzu. Trzymam mocno kciuki za tę inwestycję, ponieważ miejsce ma ogromny potencjał i szkoda by było, żeby taka perełka została niewykorzystana.
Informacje praktyczne
Adres: Nietulisko Duże 30A, 27-415 Nietulisko Duże
Godziny otwarcia: Czynne całą dobę.
Bilety: Zwiedzanie jest bezpłatne.
Co warto zobaczyć w pobliżu
W okolicy warto odwiedzić Opatów, Wąchock i zamek w Iłży.
Widzieliście ruiny walcowni w Nietulisku Dużym? Zapraszam do komentowania.
Podoba Ci się ten blog? Znalazłeś tu potrzebne informacje? Możesz postawić nam wirtualną kawę! Przeznaczymy ją na kolejne podróże i dalszy rozwój bloga. Dziękujemy 🙂
