Świdnica, perła śląskiego baroku, to bez wątpienia jedno z najpiękniejszych miast województwa dolnośląskiego.
Trochę historii
Nie jest znana dokładna data uzyskania przez Świdnicę praw miejskich. Na pewno stało się to przed 1267 r., ponieważ wtedy pojawiają się pierwsze historyczne wzmianki o osadzie typu miejskiego. Pod koniec XIII w. rozpoczęto budowę murów miejskich. W latach 1291-1392 Świdnica została stolicą Księstwa Świdnicko-Jaworskiego. Pożar w 1313 r. strawił niemal całe miasto. W latach 1392-1526 Świdnica znajdowało się pod panowaniem czeskim, a następnie przeszła pod władzę Habsburgów. W 1528 i 1532 r. miasto nawiedziły dwa wielkie pożary, na skutek których spłonęła zachodnia część miasta wraz z zamkiem i ratuszem oraz częściowo kościół parafialny wraz z okolicznymi domami. Dodatkowo zniszczenia spowodowane wojną trzydziestoletnią i siedmioletnią doprowadziły do upadku Świdnicy, po których już nie odzyskała dawnego znaczenia. W 1742 r. miasto przyłączono do Prus. Podczas II wojny światowej w Świdnicy funkcjonował podobóz obozu koncentracyjnego w Gross-Rosen (Rogoźnica). W 1945 r. miasto znalazło się w granicach Polski.
Gdzie zaparkować w Świdnicy?
Centrum Świdnicy objęte jest Strefą Płatnego Parkowania, która obowiązuje w dni robocze od poniedziałku do piątku w godzinach 10:00–18:00 oraz w soboty od 10:00-14:00. Jeżeli szukacie możliwości bezpłatnego parkowania, trzeba szukać miejsc na pozostałych ulicach w centrum, lub tych znajdujących się poza Strefą, np. na ulicy Kolejowej.
Informacja Turystyczna w Świdnicy
ul. Rynek 41
Co warto zobaczyć w Świdnicy?
Wszystkie najważniejsze atrakcje Świdnicy bez problemu zwiedzimy spacerując.
Wieża ciśnień w Świdnicy
Stojącą przy ulicy Nauczycielskiej wieżę wybudowano w 1877 r. W 1902 r. podwyższono ją o kolejną kondygnację, a rok później zamontowano na jej szczycie zbiornik o pojemności 500 m3. Wieża swoją funkcję pełniła do 1994 r. Obecnie nie ma możliwości zwiedzania jej wewnątrz.
Świdnickie murale
Zwiedzając Świdnicę, warto zwrócić uwagę na murale zdobiące ściany wielu budynków. Mnie szczególnie przypadły do gustu dwa z nich. Pierwszy znajduje się na kamienicy przy ulicy Dworcowej 3 i przedstawia Irenę Sendlerową. Mural nawiązuje do uchwały Sejmu z 8 czerwca 2017 r., na mocy której ustanowiono rok 2018 rokiem właśnie tej działaczki społecznej.
Przy ulicy Spółdzielczej możemy z kolei podziwiać mural przedstawiający Andrzeja Wajdę. Dzieło powstało w 2019 r. z okazji dwudziestej rocznicy premiery filmu Panna Nikt, którego premiera odbyła się właśnie w Świdnicy.
Katedra św. Stanisława i św. Wacława w Świdnicy
Trójnawową świątynię wybudowano na przełomie XIV i XV w., na polecenie księcia Bolka II Świdnickiego. W latach 1561–1629 kościół użytkowali ewangelicy, a w 1660 r. patronat nad świątynią przejęli jezuici. W czasie wojen śląskich w świątyni funkcjonował obóz dla jeńców wojennych, w latach 1757–1772 zamieniono go na magazyn zbożowy, a w 1773 r. kościół przywrócono do celów kultu. Gruntowną renowację kościoła przeprowadzono w latach 1893-1909. W 2004 r. świątynia otrzymała rangę katedry.
Kościół ma imponujące rozmiary. Nawa główna ma 71 m długości i 25 m wysokości. Szerokość trzech naw wynosi 27 m. Wieża kościoła ma aż 101 m, co sprawia, że jest to najwyższa świątynia na Śląsku i jeden z najwyższych kościołów w Polsce.
Ołtarz główny autorstwa Johanna Riedela powstał w latach 1690-1694. W jego centrum możemy zobaczyć Matkę Bożą z Dzieciątkiem, którą otaczają figury patronów kościoła: św. Stanisława biskupa oraz św. Wacława, a także na bokach rzeźby św. Floriana i św. Jerzego. Całość znajduje się pod baldachimem wspartym na siedmiu kolumnach.
Organy zostały zbudowane około 1705 r. przez Davida Siebera z Brna. W 1908 r. firma Schlag & Söhne gruntownie odnowiła instrument, zachowując ze starych organów kilka głosów. Prospekt organowy to z kolei dziełoGeorga Leonharda Webera, który wykonał go w latach 1704-1708 według projektu Johanna Riedla. Za stolarkę natomiast odpowiada Zacharias Horke.
W 1698 r. Johann Riedl wyrzeźbił ambonę. Na balustradzie schodów możemy podziwiać płaskorzeźby przedstawiające cnoty Boskie: Wiarę, Nadzieję i Miłość – Caritas. Kosz zdobią postacie Ewangelistów.
Nawę główną pokrywa sklepienie gwiaździste.
W kościele znajduje się 6 kaplic.
Warto jeszcze zwrócić uwagę na Piętę z XV w., oraz na rzeźby patronów miasta znajdujące się w nawie głównej.
Aby zwiedzić kościół, trzeba wykupić bilet/cegiełkę w cenie 15/10 zł ulgowy.
Kościół Pokoju w Świdnicy
To największa atrakcja Świdnicy. Kościół wybudowano w latach 1656–1657 na mocy postanowień pokoju westfalskiego, kończącego wojnę trzydziestoletnią. Cesarz wyraził zgodę na wzniesienie ewangelickich kościołów w trzech śląskich miastach: Jaworze, Świdnicy i Głogowie (Do dnia dzisiejszego przetrwały pierwsze dwa). Miały one być zlokalizowane na przedmieściach i zbudowane z materiałów niegodnych Domu Bożego: z drewna, gliny i słomy, a także nie posiadać wieży.
Projektantem świątyni był wrocławski architekt Albrecht von Säbisch, a w sprawach ciesielskich doradzał mu Andreas Gamper, mistrz z Jawora. Jest to największa drewniana barokowa świątynia w Europie. W 2001 r. kościół wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Ołtarz główny powstał w 1753 r. Jego autorem jest Gotfried August Hoffmann. W centrum ołtarza możemy podziwiać płaskorzeźbę przedstawiająca Ostatnią Wieczerzę. Nad nią umieszczono sześć figur. W środku znajduje się scena chrztu Chrystusa, a po bokach postacie Mojżesza, arcykapłana Aarona oraz apostołów Piotra i Pawła. Powyżej, na sześciu korynckich kolumnach, umieszczono fryz z napisem: Dies ist mein geliebter Sohn, an dem ich Wohlgefallen habe (To jest syn mój umiłowany, którego sobie upodobałem). Szczyt ołtarza wieńczy rzeźba baranka z chorągwią.
Ambona z 1729 r., to również dzieło Gotfrieda Augusta Hoffmanna. Prowadzące do niej schody zdobią biblijne sceny przedstawiające Zesłanie Ducha Świętego, Golgotę i Raj. Na balustradzie możemy z kolei zobaczyć alegorie Wiary, Nadziei i Miłości.
Obecne organy pochodzą z 1909 i są autorstwa świdnickiej firmy Schlag & Söhne.
Naprzeciwko ambony znajduje się bogato zdobiona loża rodziny Hochbergów. Zbudowano ją w 1698 r., jako dowód wdzięczności dla rodziny hrabiego Johanna Heinricha von Hochberg, który ufundował dęby na budowę kościoła.
Empory pokrywa 78 tekstów wersetów biblijnych i 47 scen alegorycznych.
Sufit zdobią malowidła autorstwa Chrystiana Sussenbacha i Chrystiana Kolitschka, malarzy ze Świdnicy. Przedstawiają one Sąd Ostateczny, upadek Babilonu, Świętą Trójcę i Niebiańskie Jeruzalem.
Drewniana chrzcielnica pochodzi z 1661 r. co sprawia, że jest najstarszym zachowanym elementem wyposażenia świątyni.
Kościół otacza plac Pokoju, który pełnił funkcję cmentarza dla ewangelików, z nagrobkami z przełomu XVII i XVIII w. Ostatnią osobą pochowaną na cmentarzu był ksiądz Herbert Rutz, który zmarł w 1957 r.
W 1708 r. obok świątyni wzniesiono dzwonnicę, którą wyposażono w trzy dzwony. Największy z nich został przetopiony w czasie II wojny światowej, średni obecnie wisi w jednym z niemieckich kościołów. Najmniejszy możemy obejrzeć w kościele Pokoju za ołtarzem.
Informacje praktyczne:
Adres: plac Pokoju 6
Godziny otwarcia:
- Kwiecień-Październik: Poniedziałek-Soboty 9:00-18:00 Niedziela i święta 12:00-18:00
- Listopad-Marzec: Poniedziałek-Soboty 9:00-16:30 Niedziela i święta 12:00-16:30
- Grudzień-Luty: Poniedziałek-Soboty 10:00-15:00 Niedziela i święta 12:00-15:00
Bilety: 18/15 zł ulgowy
Wszystkie informacje na temat zwiedzania Kościołu Pokuju znajdziecie TUTAJ.
Pomnik dzików w Świdnicy
Na skwerze przy ulicy Franciszkańskiej w 2014 r. ustawiono wykonany z brązu pomnik dzików. Ma on nawiązywać do herbu miasta, w którym w jednym z czterech pól widoczny jest właśnie dzik. Autorem pomnika jest artysta-plastyk Grzegorz Łagowski z Wrocławia. Podobno potarcie ucha największego dzika przynosi szczęście.
Rynek w Świdnicy
W Świdnicy zachował się zabytkowy układ urbanistyczny starego miasta. Rynek otaczają kamienice z XV-XIX w.
Wejścia do nich ozdobione są przepięknymi portalami.
Na środku rynku znajduje się wybudowany w XIV w. ratusz. Budynek kilkakrotnie przebudowywano i odbudowywano, a swój dzisiejszy wygląd zawdzięcza odbudowie w XVIII w. Wieża ratuszowa ma 58 m. Na wysokości 38 metrów znajduje się taras widokowy, z którego możemy podziwiać panoramę miasta.
Na rynku warto zwrócić uwagę na znajdujące się na nim budowle. Wykonana z piaskowca Fontanna Neptuna powstała w latach 1716-1731, a jej autorem jest Jerzy Leonard Weber.
Fontanna Atlasa z 1732 r., to również dzieło tego rzeźbiarza.
Kolumnę Świętej Trójcy wzniesiono w XVII w. z inicjatywy starosty księstwa świdnicko-jaworskiego Johanna Joachima von Sinzendorfa.
W 2009 r. odsłonięto Ławeczkę Marii Cunitz autorstwa Stanisława Strzyżyńskiego. Rzeźba upamiętnia astronomkę Marię Cunitz, która znaczną część życia spędziła w Świdnicy.
Co warto zobaczyć w pobliżu
W okolicy warto odwiedzić Zamek Grodno i Zamek Książ.
Byliście w Świdnicy? Co jeszcze Waszym zdaniem warto zobaczyć w tej miejscowości? Zapraszam do komentowania.
