Katowice, stolica województwa śląskiego, to miasto, które zaskakuje niezwykle ciekawą architekturą, zarówno secesyjną jak i współczesną.
Trochę historii
Pierwsze wzmianki o wsi Katowice pochodzą z 1598 r. Jej intensywny rozwój rozpoczął się wraz z uruchomieniem 3 października 1846 r. berlińskiej kolei, z Wrocławia do Mysłowic. Katowice prawa miejskie otrzymały w 1865 r. W trakcie I wojny światowej nastąpił w mieście rozwój przemysłu, głównie zakładów hutniczych. Na skutek trzech powstań śląskich i plebiscytu w 1921 r., 20 czerwca 1922 r. Katowice znalazły się w granicach Polski. Wkrótce miasto stało się stolicą autonomicznego województwa śląskiego i siedzibą Sejmu Śląskiego. Dwudziestolecie międzywojenne to czas intensywnego rozwoju Katowic, a cały Śląsk stał się najbogatszym regionem naszego kraju. 8 września 1939 r. cały Górny Śląsk włączono do III Rzeszy, a miasto stało się siedzibę prowincji. 27 stycznia 1945 r. Katowice wyzwoliła Armia Czerwona. W latach 1953-1956 miasto nosiło nazwę Stalinogród.
Gdzie zaparkować w Katowicach?
Centrum Katowic objęte jest Strefą Płatnego Parkowania, która obowiązuje w dni robocze od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00–17:00. Jeżeli szukacie możliwości bezpłatnego parkowania, trzeba szukać miejsc znajdujących się poza Strefą.
Informacja Turystyczna w Katowicach
Co warto zobaczyć w Katowicach?
Część atrakcji Katowic bez problemu zwiedzimy spacerując, jednak do Archikatedry Chrystusa Króla, Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności i na Nikiszowiec warto wybrać się samochodem lub komunikacją publiczną.
Hala Widowiskowo-Sportowa Spodek
Spodek to bez wątpienia symbol Katowic i jedna z najbardziej rozpoznawalnych budowli w Polsce. Wybudowano go w stylu modernistycznym w latach 1964–1971 według projektu architektów Macieja Gintowta i Macieja Krasińskiego. W pierwszym dziesięcioleciu XXI w. przeprowadzono jego gruntowną modernizację, dzięki której stał się on najnowocześniejszą halą widowiskowo – sportową w naszym kraju.
W Spodku regularnie odbywają się koncerty muzyczne światowych gwiazd, wysokiej rangi wydarzenia sportowe, a także targi i konferencje.
Pomnik Powstańców Śląskich w Katowicach
Stojący w pobliżu Spodka pomnik odsłonięto w 1967 r. Autorami jego projektu byli rzeźbiarz prof. Gustaw Zemła i architekt Wojciech Zabłocki.
Pomnik ma formę trzech orlich skrzydeł symbolizujących trzy powstania śląskie z lat 1919–1921. Wykonano go z brązu, a odlewy wykonały Gliwickie Zakłady Urządzeń Technicznych.
Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach
Budynek powstał w latach 2011-2015 według projektu warszawskiej pracowni JEMS Architekci. Swoją bryła ma nawiązywać do górniczych hałd. Centrum może jednocześnie przyjąć 15 tysięcy użytkowników, co sprawia, że jest to największy tego typu obiekt w Polsce.
Z punktu widokowego znajdującego się na dachu budynku, możemy podziwiać panoramę Katowic.
Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach
Gmach siedziby Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach otwarto 1 października 2014 r. Projektantem budynku jest architekt Tomasz Konior. Znajdująca się w nim sala koncertowa może pomieścić 1800 osób.
Rynek w Katowicach
Rynek jest centralnym placem Śródmieścia. Nie jest to jednak klasyczny rynek, jaki możemy oglądać w średniowiecznych miastach. Powstał w XIX w. na skrzyżowaniu kilku szlaków komunikacyjnych, dlatego niech Was nie zdziwi fakt, że przez jego środek przebiega kilka torowisk.
Po przebudowie na początku XXI w. rynek stał się wizytówką miasta. Pojawiły się na nim ławki i leżaki, na których można odpocząć w cieniu palm 🙂
Tuż obok rynku możemy zobaczyć odsłonięty w 1983 r. Pomnik Harcerzy Września, upamiętniający śląskich harcerzy, którzy we wrześniu 1939 r. ponieśli bohaterską śmierć, stawiając zbrojny opór niemieckim żołnierzom.
Kamienice w Katowicach
Muszę się przyznać, że zanim wybrałem się do Katowic byłem pewny, że jest to mało ciekawe miasto pod względem architektury. Jakież było moje zdziwienie, gdy spacerując po centrum miasta, zachwycałem się urodą co drugiej kamienicy.
Najciekawsze secesyjne budynki pochodzą z przełomu XIX i XX w. Najciekawsze z nich znajdziecie na ulicach Mickiewicza, Dworcowej, Mariackiej, Staromiejskiej i Warszawskiej. Kamienice zdobią kunsztowne detale takie jak witraże, dekoracyjne portale, obramienia okienne i maskarony.
Moim numerem jeden jest kamienica na rogu ulic Młyńskiej i Pocztowej. Wybudowano ją około 1900 r. w stylu neobarokowym, a jej projektantem był prawdopodobnie Louis Dame.
Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP w Katowicach
Neogotycką świątynię w wybudowano w latach 1862-1870. Wyposażenie kościoła nie jest oryginalne i głownie pochodzi z XX w.
Odwiedzając świątynię, koniecznie zwróćcie uwagę na piękne witraże autorstwa Adama Bunscha.
Archikatedra Chrystusa Króla w Katowicach
Kościół wzniesiono w latach 1927–1955 w stylu klasycyzującym według projektu architektów Zygmunta Gawlika i Franciszka Mączyńskiego. Zbudowano go na planie krzyża łacińskiego. Świątynia ma 101 m długości i 50 m szerokości. Jest to największa katedra w Polsce.
Wnętrze utrzymane jest w stylu art deco. Ołtarz zdobią płaskorzeźby z motywem Ostatniej Wieczerzy, natomiast nad ołtarzem głównym umieszczono wykonaną w 1973 r. figurę Chrystusa Króla Wszechświata.
43-głosowe organy zbudowała w 1980 r. firma Gregora Hradetzky’ego z Krems.
W kościele znajduje się kilka wydzielonych kaplic. W kaplicy Matki Bożej Fatimskiej możemy zobaczyćfigurę Matki Bożej Fatimskiej, umieszczoną na Drzewie Fatimskim autorstwa Teresy Michałowskiej i Henryka Piechaczka przedstawiającym 15 tajemnic różańca.
Centralne miejsce w kaplicy Chrztu Świętego zajmuje chrzcielnica z paschałem projektu Jerzego Egona Kwiatkowskiego.
W kaplicy świętej Barbary możemy podziwiać ołtarz wykonany z bryły węgla kamiennego oraz pomnik poległych górników kopalni Wujek.
W kaplicy świętego Jana Pawła II możemy z kolei obejrzeć fotel i ołtarz z lotniska Katowice-Muchowiec, gdzie 20 czerwca 1983 roku papież odprawił mszę świętą.
Dach świątyni wieńczy potężna kopuła.
Śląskie Centrum Wolności i Solidarności
Śląskie Centrum Wolności i Solidarności w Katowicach to miejsce, którego głównym zadaniem jest kultywowanie pamięci o wydarzeniach pacyfikacji strajku w kopalni Wujek 16 grudnia 1981 r. Kilka miesięcy temu pisałem o tym miejscu na blogu.
Pomnik Dziewięciu z Wujka w Katowicach
Tuż obok Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności znajduje się miejsce, którego bezwzględnie nie wolno pominąć w trakcie wizyty w Katowicach. Pomnik odsłonięto 15 grudnia 1991 r. Zaprojektowali go Alina Borowczak-Grzybowska i Andrzej Grzybowski. Krzyż ma 33 m wysokości, a w jego centrum umieszczono oryginalny krzyż, który stał tam przez całe lata 80. i przed którym mieszkańcy starali się oddawać hołd poległym górnikom.
Nikiszowiec
Nikiszowiec to górnicze osiedle, które charakteryzuje się niepowtarzalnym klimatem. Wybudowano je jako osiedle robotnicze dla górników kopalni Giesche w latach 1908-1919 według projektu Jerzego i Emila Zillmannów.
Centrum Nikiszowca stanowi wydłużony plac Wywolenia. Otacza go dziewięć budynków z czerwonej cegły, tworzących czworoboki z wewnętrznymi dziedzińcami, na których mieszkańcy mieli do dyspozycji chlewiki, komórki i piece do wypieku chleba.
Charakterystycznym elementem nikiszowiskich budynków są malowane na czerwony kolor ramy okien. Zwyczaj ten pochodzi z początków XX., kiedy to górnicy dostawali od kopalni darmową farbę właśnie w tym kolorze.
Osiedle miało pełnić nie tylko funkcję mieszkalną, ale miało także zaspakajać najważniejsze potrzeby jego mieszkańców. Dlatego oprócz domów wybudowano również szpital, szkołę, sklepy i lokale użytkowe.
W centralnej części osiedla Nikiszowiec w latach 1914-1927 wybudowano Kościół św. Anny, również według projektu Jerzego i Emila Zillmannów.
Większość neobarokowego wyposażenia świątyni jest autorstwa rzeźbiarza z Ratyzbony Georga Schreinera. To on wykonał ołtarz główny, ambonę, chrzcielnicę i prospekt organowy.
Organy z 1927 r. są dziełem firmy Rieger z Krnova.
Wiszący w nawie żyrandol zaprojektowali architekci kościoła Zillmannowie.
Zdobiące okna witraże są autorstwa Georga Schneidera z Ratyzbony.
Katowickie beboki
Wrocław ma krasnale, Lublin koziołki, a w Katowicach możemy szukać beboków. To niewielkie figurki z brązu, które rozmieszczone w różnych miejscach na terenie Katowic. Pomysłodawcą figurek jest artysta z Nikisza Grzegorz Chudy. Pierwszy z nich stanął w mieście w 2021 r. i na ten moment jest ich blisko sto sztuk.
Figurki nawiązują do śląskich ludowych legend, według których beboki miały mieszkać ciemnych kątach i piwnicach, straszyć dzieci, aby te stały się grzeczne.
Gdzie warto zjeść w Katowicach?
Bardzo smaczny obiad zjedliśmy w Restauracji Wiejska Chatka przy ulicy plac Grunwaldzki. Oczywiście musiałem spróbować tradycyjnego śląskiego jedzenia: zupy wodzionki oraz rolady z modrą kapustą i kluskami śląskimi. Polecam!!!
Co warto zobaczyć w pobliżu
W okolicy warto odwiedzić Zamek Ogrodzieniec i Pustynię Błędowską.
Byliście w Katowicach? Co jeszcze Waszym zdaniem warto zobaczyć w tej miejscowości? Zapraszam do komentowania.
Podoba Ci się ten blog? Znalazłeś tu potrzebne informacje? Możesz postawić nam wirtualną kawę! Przeznaczymy ją na kolejne podróże i dalszy rozwój bloga. Dziękujemy 🙂
